Meer dan stembanden alleen.
Je stem is het resultaat van je mindset en je body setting. En met body bedoel ik meer dan enkel het fysieke lijf. Ook je emotionele lichaam, je mentale lichaam en je energetische lichaam horen erbij. Alles moet in alignment zitten.
Zit je hele systeem in alignment, dan voel je je gezonder, gelukkiger en fitter. En dat weerspiegelt zich ook op je stemkleur. Je stem klinkt krachtiger, voller, resonanter en sprankelender!
Schijfjes op elkaar
Effe simpel: je moet je lichaam zien als een stapel schijfjes bovenop elkaar. Elk onderste schijfje beïnvloedt het schijfje erboven. De stem ligt op een heel hoog schijfje in het lichaam. Daarom behandel ik altijd eerst de onderste schijfjes, om zo het hoogste schijfje, de stem, terug in balans te brengen. Pas daarna werk ik dieper op het bovenste schijfje: de stem, het strottenhoofd, de kaken.
Enkel het bovenste schijfje behandelen is zeker ook een optie, als het probleem toevallig puur lokaal gesitueerd is, of wanneer je een quick fix nodig hebt, bijvoorbeeld omdat iemand de dag erna zijn stem moet gebruiken voor een concert. Maar wanneer dat niet het geval is, gaat mijn voorkeur uit naar een zo compleet mogelijke behandeling. Zoveel mogelijk schijfjes enerzijds, maar ook zoveel mogelijk structuren anderzijds, in de diepte van het lichaam.
Massage is niet altijd hetzelfde recept
Een goede massage voelt voor iedereen anders. Soms is een stevige, diepe spiermassage precies wat je lichaam nodig heeft, bijvoorbeeld wanneer spieren écht overbelast zijn door inspanning. Dat soort massage kan enorm helend werken.
Maar wanneer spanning vooral voortkomt uit een dieperliggend emotioneel of energetisch proces, werkt zachtheid vaak krachtiger dan diepte. Dan verdienen andere toepassingen een plek in je toolkit:
- Acupunctuur of acupressuur, voor het energetisch en emotioneel systeem
- Craniosacraaltherapie, voor het zenuwstelsel. Haal je de stress uit het systeem, dan releasen de spieren vaak vanzelf mee
- Klanktherapie
- Fasciatherapie
Vooral bij hooggevoelige personen werkt een zachte, rustige aanpak dikwijls beter dan een stevige. Hun zenuwstelsel is van nature al gevoeliger voor prikkels, en een zachte behandeling geeft dan net de ruimte om te ontspannen.
Jij bent de belangrijkste factor in je eigen genezingsproces.
Een dokter, therapeut of zorgverlener kan je enorm ondersteunen, maar het echte werk gebeurt in jouw eigen lichaam. Hoe meer jij daarin meebeweegt, hoe krachtiger dat proces wordt.
Een lijf geneest, dat is de natuurlijke staat. Kerf je een kras in je arm, dan geneest die vanzelf. Zo werkt het eigenlijk met alles, en jij kan dat proces mee ondersteunen door vroeg de signalen op te pikken die je lijf je geeft. Elke klacht begint namelijk met kleine, soms nauwelijks opvallende signalen. Hoe bewuster je wordt van je lichaam en je mindset, hoe meer je jezelf een voorsprong geeft.
Dit stuk is inhoudelijk sterk en heeft geen "vinger wijzend" probleem, het is puur uitleg en observatie. Ik heb het lichtjes verfijnd op vloeiendheid en woordkeuze, zonder de inhoud te veranderen:
Je stem liegt niet.
Je stem liegt niet. Ze brengt tot uiting, net zoals de rest van je lichaam via lichaamstaal of eventuele kwaaltjes, of je gestrest bent geweest, en of er bijvoorbeeld emoties zijn die je nog niet hebt verwerkt.
Emoties kan je auditief waarnemen. Je stem zegt met haar klankkleur wat er aan de hand is met de mens achter de stem. Aan je stem hoor je werkelijk alles: of je gestrest bent geweest, of er onverwerkte emoties zijn, zelfs welke soort emotie het is. Je stem spiegelt en brengt naar buiten wat er mentaal, emotioneel en lichamelijk speelt.
Maar het omgekeerde is evengoed waar. De rest van je lijf geeft je ook boordevol informatie. Je krijgt hoofdpijn wanneer je ergens niet wil zijn en toch iets doet tegen je zin. Je maag keert om bij het zien van iets wat je niet zint. Je krijgt een piep in je oor wanneer je tegen je eigen gevoel ingaat. De lijst gaat verder.
Graag som ik enkele belangrijke klachten op die ik als vocal coach vaak tegenkom en behandel. Ze lijken op het eerste gezicht niets met je stem te maken te hebben, maar niets is minder waar. Je stem spiegelt namelijk andere lichaamsklachten op haar eigen manier, en geeft veel meer informatie dan je zou denken.
De link tussen je nek, schouders en je stem
Je stem verliest aan boventonen wanneer je nek vastzit. Het resultaat: je strottenhoofd beweegt niet vrij meer, en je stem klinkt gespannen, hees, zwak en gedempt.
- De bezenuwing van je stem zit aan je bovenste nekwervels. Verlicht ik de spanning in je nek tijdens een vocal reset dan hoor je meteen verschil op de stem. Maak je je nek vrij, dan wordt ook je keel veel vrijer, met als resultaat meer boventonen en een heldere, sprankelende stemkleur.
- Spanning in de schouders, meer bepaald in de bovenste trapeziusspieren of monnikskapspieren, zorgt voor spanning in de nek, en vervolgens opnieuw voor een gespannen stem. Vaak merk je een wezenlijk verschil nadat de buikregio is vrijgemaakt in een vocal reset of door een manueel therapeut.
- Wordt de buikregio vrijgemaakt, dan is er weer ruimte voor een lage middenrifademhaling. Die creëert meer ruimte in de borstkas, waardoor je hulpademhalingsspieren niet meer worden ingeschakeld en dus ontlast worden. Hierdoor ontspannen ook je schouders opnieuw. En je stem dus ook.
- Toch leuk, zo'n domino-effect?
De link tussen je psoasspier en je stem
Wist je dat de psoasspier vaak de grote boosdoener is van klachten zoals spijsverteringsproblemen, lage rugklachten, maar zelfs ook ademhalingsklachten, schouderklachten en stemklachten?
De psoas ligt dieper in je buik en is dé fight, flight, freeze-spier: de vecht-, vlucht- of bevriesreactie van je autonome zenuwstelsel. Bij stress spant hij aan, waardoor hij verkort en je met een iets hollere rug gaat staan. Dat resulteert in onderrugpijn en eventuele buikpijn.
Wat betekent dit voor je stem?
Het aanspannen van de psoasspier zet een kettingreactie in gang:
- De psoasspier is via bindweefsel verbonden met het middenrif, ook een spier. Voor een gezonde ademhaling moet het middenrif dalen bij het inademen. Wanneer de psoas gespannen is, spant het middenrif mee en daalt het minder goed in.
- Het resultaat: je gaat hoger ademen en activeert je hulpademhalingsspieren om toch voldoende lucht binnen te krijgen. Dat creëert spanning rondom je nek, schouders en hals, en dus nòg meer gevoel van stress.
- Wanneer die spieren geactiveerd worden, kan je strottenhoofd, het gebied waarin je stembanden zich bevinden, minder vrij op en neer bewegen. Side note: je strottenhoofd kan je vergelijken met een liftje. Het moet vrij op en neer kunnen bewegen wil je makkelijk hoge en lage tonen kunnen zingen.
- Het resultaat: je stem klinkt minder warm, minder resonant en minder gefundeerd, met weinig ademsteun en meer keelspanning.
- Ontspant de psoas weer, dan krijg je automatisch opnieuw ruimte in je keel. Je stem klinkt terug vrij, krijgt meer dynamiek in je spreek- en zangstem, en je kan weer moeiteloos zingen.
De link tussen je bekken en je stem
Ik heb nòg een linkje voor jullie!
- Spanning in je bekken hangt samen met spanning in je kaakgebied. Zowel de psoas als de kaakspieren spannen namelijk aan als reactie op stress. Het resultaat: je stem klinkt gespannener, minder resonant en minder stabiel.
- De spieren die ervoor zorgen dat je hoger kan zingen, zijn ook meer gespannen, want ze zijn aangehecht aan je oren en kaken. Daardoor kan het moeilijker worden om hoge tonen te zingen.
- Daarnaast kan een instabiel bekken, met bijkomende onderrugklachten, ervoor zorgen dat je stem minder resonant en minder warm klinkt.
Let's do some bekken- en psoasoefeningen voor de stem!
In de onderstaande livestream geef ik maar liefst 45 minuten oefeningen om je stem, lichaam en geest opnieuw in alignment met elkaar te brengen.
Heel veel succes!
Tiffany